<Azad> Welcome To IAU <Azad> خبر هام لجمیع الطلاب : مذکره تفاهم بین جامعه آزاد الاسلامیه و جامعه الجنان <Azad> خبر مهم برای کلیه دانشجویان عزیز : تفاهم منعقده بین دانشگاه آزاد اسلامی و دانشگاه الجنان <Azad> تابعوا اخبارنا عبر الفیسبوک <Azad> اخبار دانشگاه را از طریق فیسبوک دنبال نمایید
 
 
 
 
 
 
 
مرکز فرهنگی هنری رسانه ای صمود
 
 
انجمن فارغ التحصیلان
 
 
   
   
 
 
 

نظام آموزشی لبنان :

فرهنگ و آموزش:

لبنان در طول تاريخ، محل تلاقي تمدن‌ها، فرهنگ‌ها و مذاهب مختلف بوده و بخاطر حضور طوايف گوناگون در اين سرزمين كوچك و تأثيرپذيري فرهنگي- سياسي آن از ديگر كشورها، از تنوع فرهنگي بي‌نظيري برخوردار است. در لبنان علما،‌ ادبا و دانشمندان بزرگي در علوم مختلف همچون شهيد اول، شهيد ثاني، شيخ بهائي، جبران خليل جبران، حسن كامل الصباح و غيره پرورش يافته‌اند. لبنان دارای باسابقه‌ترین نظام آموزشی در منطقه است و این ویژگی یکی از خصوصیات ممتاز این کشور در بین کشورهای خاورمیانه محسوب می‌شود.

لبنان با آمار ۸۸ درصد سواد، در ميان کشورهاي عربي در بالا‌ترين رده قرار دارد. مدارس لبنان به سه رده خصوصي، عمومي و نيمه خصوصي تقسيم مي‌شوند. مقطع ابتدايي شامل شش سال، مقطع راهنمايي سه سال و مقطع دبيرستان نيز سه سال مي‌باشد.

دانشگاه لبنان (الجامعة اللبنانية) تنها دانشگاه دولتي اين كشور مي‌باشد و در مقابل، حدود 40 دانشگاه خصوصي به فعاليت مشغولند كه از معروفترين آنها دانشگاه آمريكايي بيروت (AUB وابسته به آمريكا)، دانشگاه سنت جوزف (وابسته به فرانسه)، دانشگاه اسلامي لبنان (وابسته به مجلس اعلاي شيعيان)، دانشگاه عربي بيروت (وابسته به مصر)، دانشگاه بين‌المللي لبنان (LIU)، دانشگاه لبناني آمريكايي (LAU)، دانشگاه امام اوزاعي (وابسته به جوامع اسلامي اهل سنت)، دانشگاه نوتردام (يا اللويزه وابسته به پاترياركي ماروني)، دانشگاه بلمند،‌ دانشگاه كسليك، دانشگاه جنان و... را مي‌توان نام برد. از جمهوري اسلامي ايران جامعة‌المصطفي و دانشگاه آزاد اسلامي، در لبنان فعال مي‌باشند. مجوز تأسيس دانشگاه معارف توسط حزب‌الله نيز در آستانه سال 2012 ازسوي دولت لبنان صادر گرديده است.

نظام آموزشی:

مدارس لبنان

مدارس لبنان به سه رده تقسیم می‌شوند: مدارس خصوصی، عمومی و نیمه خصوصی، مدارس عمومی تحت اختیار وزارت آموزش و پرورش و رایگان هستند و منابع مالی آنها از طریق مالیات حاصل می‌شوند. وزارت تمامی کتب مورد نیاز هر سطح تحصیلی را با قیمت پایین و یا رایگان فراهم می‌کند. مدارس نیمه خصوصی که اکثراً محلی هستند بمانند مدرسه « Ecoles des Saint Coeurs » مدارسی هستند که به مانند مدارس خصوصی عمل می‌کنند ولی شهریه‌هایی به مانند مدارس دولتی دریافت می‌کنند. بقیه هزینه‌های آنها را دولت از طریق سوبسید تأمین می‌کند.

تمامی مدارس ملزم هستند که برنامه تحصیلی مصوب وزارت را دنبال کنند. مدارس خصوصی مجازند دروس دیگری را بسته به نظر وزارت اضافه کنند. به طور مثال دروس کامپیوتر اگر چه جزء برنامه تحصیلی وزارت نیستند ولی در بسیاری از مدارس تدریس می‌شوند. در مدارسی که امکانات کامپیوتر را ندارند دانش آموزان علاقمند می‌توانند در موسسات خصوصی یا مراکز موجود در تمامی مناطق لبنان این دروس را بگذرانند.

مدارس عمومی شامل ۱۹۲ دبیرستان و ۱۱۲۵ مدرسه ابتدایی می‌شوند. ۱۶ دبیرستان مختلط هستند. در مدارس ابتدایی ۲۳۸۵۵۶ دانش آموز ثبت نام کرده‌اند و ۲۴۴۶۳ معلم در آنجا تدریس می‌کنند. در تمامی مدارس دانش آموزان دروس را از هر معلم متخصص آن درس فرا می‌گیرند و یک معلم برای کل دروس یکخ کلاس وجد ندارد. تعداد دانش آموزان هر کلاس بین ۱۵ نفر در بعضی مدارس خصوصی تا ۴۰ نفر در بعضی از مدارس عمومی است که معلم و امکانات کافی ندارند.

برنامه تحصیلی در مدارس لبنان

دروس اصلی شامل ریاضی، علوم، تاریخ، تعلیمات اجتماعی، جغرافی، عربی و زبان فرانسه و انگلیسی است. معلمین نوبتی دیگر در مدرسه فیزیک، هنرور استفاده از کتابخانه (که در تمامی مدارس تدریس نمی‌شود) را آموزش می‌دهند. این موضوعات درسی به تدریج زیادتر و سخت تر می‌شوند. به طور مثال دانش آموزان کلاس ۱۱، ۱۸ موضوع مختلف درسی را فرا می‌گیرند. دولت فهرست انتخابی را در برنامه تحصیل گنجانده که شامل ۱۱ درس در دو رشته می‌شود: رشته علوم تجربی یا علوم انسانی و ۱۲ درس دیگر در چهار رشته دیگر: علوم زیستی، علوم کلی، علوم اجتماعی و اقتصاد و علوم انسانی و ادبیات. گزینه‌هایی که در هر رشته قرار دارند از لحاظ تعداد موضوعات درسی دچار تغییر نشده‌اند. ولی موضوعات درسی که در این برنامه آموزشی قرار ندارند از لحاظ نمده و انسجام جدی محسوب نمی‌شود. در حالیکه دروسی که در بین این رشته‌ها آموزش داده می‌شوند چالش برانگیزد و در نمره نهایی تأثیر گذار هستند.

دانش آموزان سه مقطع تحصیلی را پشت سر می‌گذارند:

  • مقطع ابتدایی - شش سال
  • مقطع راهنمایی- سه سال، دانش آموزان مدرک راهنمایی را در پایان کسب می‌کنند (درجه افتخاری لبنان)
  • مقطع دبیرستان- سه سال، دانش آموزان پس از موفقیت در امتحانات مدرک دیپلم را در یکی از چهار رشته مربوطه دریافت می‌کنند.

تمامی این سه مقطع تحصیلی به رایگان سپری خواهند شد و برای عموم اجباری هستند. ولی اخیرا مسئله اجبار تحصیل جدی گرفته نمی‌شود و برنامه‌هایی برای عوض کردن آن در آینده در نظر گرفته شده‌است.

 

نظام آموزش عالی :

 

 

بعد از دبیرستان، محصلان می‌توانند به تحصیل در دانشگاه، کالج، موسسات یا هنرستان‌های عالی مشغول شوند. مدت تحصیل در هر کدام فرق می‌کند.

لبنان ۲۱ دانشگاه دارد که داشنگاه آمریکایی بیروت AUB، دانشگاه آمریکایی لبنان و دانشگاه نوتردام در بیروت (NDU) از نظر بین‌المللی شناخته شده‌اند. AUB اولین دانشگاه انگلیسی زبان بود که در لبنان گشایش یافت در حالی که اولین دانشگاه فرانسوی دانشگاه سنت جوزف بود. این ۲۱ دانشگاه که هم عمومی و هم خصوصی هستند با زبان‌های عربی، فرانسه یا انگلیسی که زبان‌های عام لبنان هستند کار می‌کنند. ۴ موسسه فرانسه ۷ موسسه انگلیسی را موسسه ارمنی نیز وجود دارند. کلا این مدارس همچنین به زبان عربی که زبان اصلی است نیز تدریس می‌کنند، با این حال زبان رسمی هر موسسه برای تدریس برنامه‌ها درسی شان مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در دانشگاه‌های انگلیسی زبان محصلانی که از دبیرستانهایی فارغ التحصیل شده‌اند که زبان انگلیسی آمریکایی را یاد می‌داده‌اند وارد سطح اول دانشگاه می‌شوند تا مدرک معادل دیپلم را وزارت تحصیلات عالیه لبنان دریافت کنند. این دوره آنها را مجاز به ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر می‌کند. این محخصلان ملزم هستند که قبلا برای ورود به کالج مدرک SATI و SATII را به جای مدرک موفقیت در امتحانات رسمی را گرفته باشند. از سویی دیگر محصلانی که از مدارسی فارغ التحصیل شده‌اند که مطابق با سیستم آموزشی لبنان کار کرده‌اند مستقیماً وارد دوره سال دوم دانشگاه می‌شوند. این محصلان باید مردک SATI و نه مدرک SATII را گرفته باشند.

 

تنها دانشگاه دولتی این کشور با عنوان «دانشگاه لبنانی» نیز در سال 1951 میلادی تاسیس شد.

اکثریت 40 موسسه آموزش عالی فعال در لبنان در اواخر قرن 19 میلادی احداث شدند و پس از آن بخش خصوصی شکوفا شده و به سرعت توسعه یافت. آزادی و استقلال دانشگاه‌های لبنان تحت حمایت مجلس این کشور قرار دارد.

- تقسیمات اصلی آموزش عالی در لبنان

در لبنان نظام آموزش کلی به دو بخش کلی تقسیم می‌شود که عبارتند از:

1- آموزش عالی حرفه‌ای و شغلی

2- آموزش عالی عمومی یا غیرحرفه‌ای

- انواع موسسات آموزش عالی لبنان

در یک دسته‌بندی کلی در لبنان دو نوع موسسه آموزش عالی وجود دارد که عبارتند از:

الف  - یک دانشگاه می‌بایست با حداقل سه دانشکده شروع به فعالیت کند که یکی از آن‌ها باید مختص «علوم انسانی» و دیگری مختص «علوم تجربی» باشند. این دانشگاه‌ها می‌توانند تمام مقاطع تحصیلات تکمیلی اعم از کارشناسی تا دکتری را ارائه بدهند.

ب  -  یک دانشگاه یا موسسه فن‌آوری یا کالج دانشگاهی دست‌کم یک دانشکده دارد. بسیاری از این موسسات آموزشی مدرک کارشناسی علوم و در برخی موارد خاص نیز مدارک بالاتری را نیز اعطا می‌کند.

از میان 40 موسسه آموزش عالی در لبنان،‌ 28 واحد دانشگاه کامل هستند که «دانشگاه دولتی لبنانی» نیز جزو آن‌ها محسوب می‌شود. هشت واحد نیز موسسه دانشگاهی یا کالج و چهار واحد نیز موسسات دانشگاهی مذهبی هستند.

- معرفی آموزش عالی حرفه‌ای و شغلی

دوره‌های کوتاه‌مدت آموزش عالی حرفه‌ای و شغلی از سوی مدارس فنی دولتی و خصوصی ارائه می‌شوند. دانشجویانی که با موفقیت دیپلم فنی و حرفه‌ای را دریافت می‌کنند به دریافت یکی از سه مدرک دیپلم شامل فنی عالی،‌ لیسانس فنی و لیسانس آموزش فنی هدایت می‌شوند. همچنین

از مجموع دانش‌آموختگان دوره حرفه‌ای و شغلی 14 هزار و 500 نفر در بخش دولتی و 11 هزار و 600 نفر نیز در بخش خصوصی استخدام می‌شوند.

- انواع رشته‌ها و مدارک آموزش عالی در لبنان

بخش خصوصی آموزش عالی در لبنان 160 رشته همراه با تعدادی مدرک تحصیلی ارائه می‌کند. نخستین مدرکی که در آموزش عالی لبنان ارائه می‌شود، کارشناسی است. این مدرک کارشناسی شامل کارشناسی علوم انسانی و کارشناسی علوم تجربی می‌شود که پس از دبیرستان و با طی یک دوره سه ساله تحصیلی اعطا می‌شود. دانشجویان پس از آن برای اخذ مدرک کارشناسی ارشد نیاز به دو سال تحصیل بیشتر دارند. دیپلم آموزشی نیز به دانشجویانی که پس از دبیرستان چهار سال به تحصیل بپردازند اعطا می‌شود. همچنین فارغ‌التحصیلان کارشناسی ارشد پس از تحصیل به مدت سه سال در دوره دکتری موفق به اخذ این مدرک می‌شوند. طول مدت تحصیل در لبنان بسته به رشته تحصیلی انتخابی، متغیر است. اخذ مدرک مهندسی پنج سال، پزشکی هفت سال، دندانپزشکی و داروسازی پنج سال و فیزیوتراپی چهار سال زمان لازم است.

- حدود مسئولیت‌ها

وزارت آموزش عالی لبنان مسئول مدیریت و اداره نظام آموزش عالی در این کشور است. بخش خصوصی آموزش عالی لبنان نیز که مشتمل بر 39 موسسه آموزش عالی است، تحت قانون مصوب سال 1960 میلادی و تحت نظارت رییس کل آموزش عالی این کشور اداره می‌شود.

- بودجه آموزش عالی لبنان

اگرچه دسترسی به اطلاعات قابل استناد به بودجه آموزش عالی لبنان امکان‌پذیر نیست اما سرمایه‌گذاری در آموزش عالی این کشور عمدتا به سه بخش سرمایه‌گذاری دولتی، خانواده‌ها و بخش خصوصی تقسیم می‌شود.

سرمایه‌گذاری دولتی در بخش آموزش عالی لبنان از 0.5 درصد تولید ناخالص ملی تجاوز نمی‌کند که این رقم پایین‌تر از کشورهای عضو همکاری توسعه اقتصادی و کشورهای دارای درآمد متوسط پایین‌تر یعنی حدود نصف است.

- همکاری مالی دانشجویان و حمایت مالی

آموزش در «دانشگاه دولتی لبنان» تقریبا رایگان است و شهریه‌ها تنها 6.5 درصد از بودجه این دانشگاه را تامین می‌کنند. هزینه ثبت‌نام در این دانشگاه سالانه تقریبا 200 یورو است. از سوی دیگر دریافت شهریه، مهمترین منبع درآمد دانشگاه‌های خصوصی لبنان است.

معافیت پرداخت شهریه نیز بر مبنای تعداد دانشجو و ملاحظات دیگر است. برخی معافیت‌های پرداخت شهریه نیز به دانشجویانی که داخل دانشگاه، به انجام یک حرفه‌ مشغول هستند، تعلق می‌گیرد. همچنین به اولیا شاغل در بخش خصوصی و بخش دولتی کمک هزینه‌های مالی تعلق می‌گیرد.

- پذیرش در دانشگاه‌های لبنان

به طور کلی داشتن دیپلم متوسطه فنی و حرفه‌ای حداقل مدرک مورد نیاز برای پذیرش در دانشگاه‌های لبنان است. پذیرش در «دانشگاه دولتی لبنانی» برای عموم دارندگان دیپلم متوسطه آزاد است. داوطلبان رشته‌های مهندسی، علوم پزشکی، مدیریت بازرگانی،‌ هنر و بهداشت و سلامت عمومی برای ورود به دانشگاه مستلزم پشت سر گذاشتن آزمون ورودی هستند. بسیاری از دانشگاه‌های خصوصی آزمون ورودی ندارند و برخی معیارهای مختلف پذیرشی دارند که این معیارها مبتنی بر تخصص زبان رشته تحصیلی هستند. به عنوان مثال دانشجویانی که خواستار پذیرش در دانشگاه‌ها و موسسات آموزشی آمریکایی هستند می‌بایست علاوه بر داشتن مدرک دیپلم متوسطه، مدارک زبان انگلیسی SAT2, SAT1 یا TOEFL داشته باشند.

- سازمان‌دهی سال تحصیلی در لبنان

برای تشخیص سازمان‌دهی سال تحصیلی در لبنان معیار مشخصی وجود ندارد و این زمان از هر دانشگاه به دانشگاه دیگر تفاوت می‌کند. دانشگاه‌های بخش خصوصی هر یک به نوبه خود تعیین می‌کنند که چه هنگامی سال تحصیلی خود را آغاز کنند. در «دانشگاه دولتی لبنانی» نیز شورای دانشگاه، زمان آغاز و پایان سال تحصیلی را مشخص می‌کند. اما به طور مرسوم، از ماه سپتامبر تا جولای متداول‌ترین دوره سال تحصیلی است. موسسات آموزش عالی که از شیوه آمریکایی تبعیت می‌کنند نیز یک ترم تابستان خواهند داشت. اما به طور کلی یک الگوی دو ترمی که با یک دوره امتحانی در ماه فوریه از هم مجزا می‌شوند در دانشگاه‌های لبنان مرسوم است.

- ارزشیابی و مدرک تحصیلی دانشجویان

متداول‌ترین شیوه ارزشیابی دانشجویان برگزاری آزمون‌های استاندارد است که در پایان هر دوره انجام می‌گیرد. در آموزش عالی این کشور آزمون ملی و هماهنگ وجود ندارد مگر «آزمون مصاحبه» که سالی دو نوبت برای اعطای اجازه طبابت در رشته‌های پزشکی انجام می‌شود.

برای ورود به مقطع کارشناسی ارشد نیاز به تکمیل دوره کارشناسی است و مقطع کارشناسی ارشد، پیش‌زمینه ورود به مقطع دکتری است.

- همکاری‌های بین‌المللی

سفر به سایر کشورها خواه برای ادامه تحصیل و خواه برای انجام فعالیت‌های تجاری در میان مردم لبنان مرسوم است و آموزش عالی این کشور متاثر از ارتباط باز تاریخی این کشور با دنیای خارج است. در این کشور کمتر موسسه آموزش عالی را می‌توان پیدا کرد که پیمان همکاری با یک یا چند موسسه آموزشی در منطقه و سایر کشورهای خارجی منعقد نکرده باشد. برای دانشجویانی که از سایر کشورها برای ادامه تحصیل به لبنان قدم می‌گذارند، نظام آموزش عالی این کشور بسیار جذاب است و شمار دانشجویان مهمان خارجی به ویژه از کشورهای همسایه در این کشور رو به افزایش است. ضمن اینکه همکاری‌های بین‌دانشگاهی با موسسات آموزش عالی جهان در این کشور قدرتمند است اما این همکاری‌ها در میان دانشگاه‌های داخلی ضعیف است.

برای آشنائی با دانشگاههای لبنان به آدرس زیر مراجعه کنید :

http://www.lebweb.com/dir/lebanon-universities